De laatste paar dagen in Iran staan vooral in het teken van de woestijn. Na Shiraz trekken we nog wat verder naar het zuiden en komen in de oasestad Yazd. Deze stad is het centrum voor het Zoroastrisme. Ik had er nog nooit van gehoord, maar toch blijkt de grondlegger van deze religie geen onbekende.
Hij is nl. bij ons bekend als Zarathustra en door Friedrich Nietzsche aangehaald in zijn boek: ‘Also sprach Zarathustra´. Nietzsche benoemde hem tot de uitvinder van de moraal. Zarathustra was de eerste persoon, die het monotheïsme propageerde: er is maar 1 god. Al sprak hij nog wel van een goede en een kwade god. Men denkt dat hij tussen 1400 en 1200 vChr geleefd heeft. Ook in onze tijd leven er nog aanhangers van hem, in Iran dus maar b.v. ook in India.
In Yazd bezoeken we de vuurtempel en de torens van de stilte. Dit zijn plekken die belangrijk zijn voor de volgelingen van Zarathustra. Vooral de torens van de stilte zijn indrukwekkend. Hier werden in het verleden lijken neergelegd om te worden opgegeten door gieren en andere roofdieren. De lijken werden niet begraven om te voorkomen dat de aarde, het water, vuur of de lucht zouden worden besmet door de resten van de lichamen. Nu worden de lichamen in een betonnen bekisting in de grond begraven omdat het niet meer in de torens van de stilte is toegestaan. Van Yazd in het zuiden van Iran reizen we naar Mashhad in het noordoosten van het land. Daarbij moeten we dwars door de Dasht-e-Kavir woestijn, alles bij elkaar zo’n 912 km zand en hitte. We doen dit in twee dagen waarbij we behoorlijk afzien van de hitte. De gordijnen in de bus moeten gesloten blijven om de airco te sparen, dus we gluren af en toe door de gordijnspleten om wat van het landschap te kunnen zien.
Het is droog en dor en we moeten dan ook door het hete zand als we even stoppen bij de restanten van wat eens helikopters en vliegtuigen van de US Army waren. Deze zijn in 1980 hier in de woestijn neergestort bij een mislukte poging om de Amerikaanse gijzelaars in Teheran te bevrijden. We kunnen ons hier gemakkelijk in gedachten verplaatsen naar de tijd dat de karavaandrijvers langs de Zijderoute sjokten. Want ook wij zien de fata morgana’s, waarvan zij ongetwijfeld wel eens hebben gedacht dat het een oase was. De echte oase is het dorp Tabas waar we overnachten en het is mooi om de palmbomen te zien die als eerste deze vruchtbare plek aanduiden. Geen fata morgana voor ons dus maar een plek waar een en al bedrijvigheid heerst. In de plaatselijke moskee wordt herdacht dat Khomeiny 27 jaar geleden uit ballingschap is teruggekeerd naar Iran. De moskee is hier een enorm complex terwijl we in een dorp zitten. Onderweg hebben we ons ook al verbaasd over de omvang en het aantal moskeeën dat dit land kent. Als we onderweg stoppen bij een benzinepomp is er hoe dan ook een moskee aanwezig. Of het nu in een dichter bevolkt gebied of in de woestijn is, bidden in een moskee kun je altijd. Onze laatste overnachtingen in Iran zijn in Mashhad, de heiligste plaats van Iran, omdat hier 1 van de 12 imams (rechtstreekse afstammelingen van Mohamed) begraven is. Hij is ook de enige imam die in Iran is begraven, dus vandaar deze heilige plek. Per jaar komen er ongeveer 20 miljoen bedevaartgangers op af. Als wij er zijn is het ook de sterfdag van ayatollah Khomeiny, dus het schijnt nog drukker te zijn dan op andere dagen. Verder is Mashhad een doorsnee stad met weinig interessante plekken, dus ik heb de tijd hier vooral gebruikt om even bij te komen van de reis tot nu toe.
Inmiddels zijn we aangekomen in Turkmenistan. Na ongeveer 2,5 week weer zonder hoofddoek! Dat voelt als een bevrijding en ik hoop voor de vrouwen in Iran, dat ook voor hen de tijd komt, dat ze zelf vrij in hun keuze zullen zijn. De voortekenen voor verandering zijn er, al zal het nog wel even duren voordat het zover is. Turkmenistan is een voor mij volkomen onbekend land. De enige feitjes die ik er ooit van heb vernomen komen van reisprogramma’s van Floortje Dessing en Tom Waes. Inmiddels weet ik, dat Turkmenistan ongeveer 14 keer zo groot is als Nederland en 5 miljoen inwoners telt. De meeste inwoners zijn analfabeet. Tot 2006 was Niyazow de onbetwiste leider. Hij hernoemde zichzelf in Turkmenbashi (Vader aller Turkmenen) en voegde daar later nog “de Grote” aan toe. Zijn boek Ruhnama was verplichte kost, zijn portretten hingen overal en er stonden overal beelden van hem. Inmiddels heeft zijn opvolger zijn plek ingenomen en is het monument van Turkmenbashi naar de rand van de stad verbannen. Nadat we de Turkmeense grens zijn gepasseerd, moeten we voor de toegangspoort van de hoofdstad nog eens een grens over met paspoortcontrole en al. Onze begeleider krijgt daar al vragen over waarom we boven op een berg gestopt zijn (we wilden graag een foto maken van het uitzicht over de stad). Big Brother volgt ons dus ook hier.
Ashgabat is zoals gezegd het paradepaardje van het land. Een enorm uitgebreide stad, waarvan een klein gedeelte nog uit de Sovjettijd stamt. Ook die gebouwen worden echter snel aangepast aan de nieuwe bouwstijl. Protserig, kitscherig, suikerspinachtig, woorden schieten te kort om deze stad te beschrijven. Alles is uitgevoerd in wit (vaak marmer) en afgewerkt met goudkleurige ornamenten (soms echt goud, soms goudkleurig geschilderd). De hele stad staat vol enorme monumenten én dus een enorm met goud bedekt beeld van de huidige president. We maken met de Turkmeense gids een rondrit door de stad, waarbij opvalt dat de brede straten bijna volkomen leeg zijn. Er rijden zeer weinig auto’s en je ziet geen mens op straat, behalve bij een van de monumenten. Zo te zien is dit monument aantrekkelijk voor bruidsparen. Het is er zeer schoon, geen propje op straat, ook geen sigarettenpeuken want je mag hier nergens in de publieke ruimtes roken. Er heerst een streng beleid voor toeristen; overal worden we aangemeld en er wordt ons verteld waar we wel en waar we geen foto’s mogen maken. Wij zitten gelukkig in ons hotel wel in het oude ‘Russische’ gedeelte waar het nog wel gezellig is, met wat terrassen en ook mensen op straat. Al met al een unieke plek vind ik, waar ik enorm van geniet al is het wel 43⁰C!
We zitten op 5.786 km van ruim 15.000 km totaal.
Tjukurpa - Dreamtime 
Plaats een reactie