Berlijn, eindelijk
Al jaren wilden we een keer naar Berlijn om te zien hoe de Muur erbij staat. Uiteraard de muur zoals hij was. Dat is er nooit van gekomen en daarom wordt dit een hele andere trip dan we ooit van plan waren. Maar, we zijn dan nu toch op weg en ik ben benieuwd hoe het Berlijn van nu is. De start is niet veelbelovend, we vliegen met EasyJet en dat schijnt inherent aan vertragingen te zijn. Ruim een uur later dan gepland hangen we dan eindelijk in de lucht. De instructies zijn inmiddels meer dan routine voor het personeel én de passagiers dus erg veel aandacht is er niet. Toch valt er iets op: ook de elektronische sigaret is nu in het vliegtuig verboden. We stappen de trein in die ons van het vliegveld naar het centrum brengt. Prima geregeld en we zitten al snel op het station Zoölogischer Garten aan de … Currywurst. Dat moet je natuurlijk een keer eten als je in Duitsland bent, want wat voor ons Nederlanders de frikandel speciaal is, is voor de Duitsers de Currywurst.
Ons hotel zit aan een zijstraat van de Kurfürstendamm, de PC Hooftstraat van Berlijn. De rest van de dag zijn we dan ook in, op en om deze straat te vinden. Een beetje wennen aan de stad, een beetje shoppen en vooral genieten van de prachtige delicatessenafdeling van het KaDeWe (Kaufhof des Westens). Schuin er tegenover zien we de Gedächtniskirche, een kapot gebombardeerde kerk, die nooit meer is opgebouwd alleen in zoverre hersteld dat de kerk nog wel te gebruiken is. Ik vind het een indrukwekkend monument. Niet ver van ons hotel vind je een paar straten met een aantal restaurants. De wijk wordt, nogal overdreven vind ik, Little India genoemd. Maar, we vinden een Indiaas restaurant waar we onze buik rond eten (veel te veel, maar lekker eten). Daarna duiken we snel ons bed in, want het was een lange vermoeiende dag.
KZ Sachsenhausen
Niet ver van Berlijn, in het plaatsje Oranienburg (relaties uit het verleden met ons koningshuis) is een voormalig concentratiekamp (Sachsenhausen) gesitueerd en we besluiten om daar met een gids naar toe te gaan. De gids is snel geregeld en om 10.00 uur zijn we met de trein op weg naar Oranienburg. Alles bij elkaar nog een behoorlijke reis, maar leuk want je rijdt door het voormalige Oost-Duitsland. We zoeken naar de verschillen met het westen maar zo aan de oppervlakte valt dat nog niet mee. Natuurlijk zien we af en toe een Trabant rijden, maar het merendeel van de auto’s is modern en nieuw. De huizen zien er ook niet slecht uit, hoewel we ook slecht onderhouden gebouwen zien. Waar we Oost-Duitsland nog het meest aan herkennen, dat denken we zelf tenminste, zijn de grote oude fabrieksgebouwen, die er wel heel gedateerd uit zien. Vanaf het station in Oranienburg lopen we een paar kilometer naar het kamp, in de voetsporen van de gevangenen die deze tocht ook moesten afleggen. Dat voelt heel vreemd.
Sachsenhausen is een concentratiekamp, waar zo’n 40.000 slachtoffers zijn gevallen, voornamelijk mannen. Het was geen vernietigingskamp, maar zoals onze voortreffelijke gids Michael aangeeft, je moest er jezelf dood werken. De ingang van het kamp bereik je via de Lagerstrasse, waar tijdens de periode dat het kamp hier was, de lokale bevolking ook gewoon kon lopen en er b.v. zijn hond uitliet. Ze zagen dan de gebouwen van de ‘medewerkers’ van het kamp aan de ene kant en de ingang van het kamp aan de andere kant! Bij dit kamp is ook het “hoofd”kantoor van alle concentratiekampen gevestigd. Alle verantwoordelijken voor de vele, vele kampen kwamen hier 1x per maand om te worden bijgespijkerd over hoe ze hun kamp moesten leiden. Ook werd hier het beleid uitgestippeld over hoe om te gaan met de gevangenen, hoe ze te doden etc. Luguber!!!
We staan op de verzamelplaats vóór de ingang van het kamp, waar onder de toegangspoort een hek te zien is, met de berucht kreet: “Arbeit macht frei”. De plek alleen al is bijzonder en Michael ‘verhoogt’ de sfeer nog door verhalen te vertellen over de vrouw van de commandant die delen van vermoorde gevangenen aan de dieren gaf als voer. Tijdens ons hele bezoek aan dit kamp (zo’n 3 uur) weet onze gids ons goed bij de les te houden en door zijn toelichting voel je wel wat hier allemaal gebeurd is. Van de barakken zelf is nl. vrijwel niets origineels meer over. Op de terugreis vertelt Michael ons nog meer verhalen over o.a. de Koude Oorlog en dat hij bezig is met een boek over de spionage in die tijd. Interessante man. We stappen uit in de Friedrichstrasse en vinden al snel de weg naar Unter den Linden, de weg die naar de Brandenburger Tor voert.
Het voelt ook hier vreemd om onder deze poort, die zo’n symbool van de stad is, te staan. Net naast de poort ligt het Holocaust museum. Tientallen basaltblokken zijn hier opgesteld, met lange gangen ertussen. En dit alles ter nagedachtenis aan al die verschrikkelijke gebeurtenissen, die in het verleden hebben plaatsgevonden. Een goede plek om er even bij stil te staan. Na deze lange dag eten we nog een hapje in de Trattoria (Italiaans dus) en terug op de kamer zoek ik uit hoe we morgen ons overvolle programma in te weinig tijd gaan proppen.
Koude Oorlog
Vandaag gaan we de Koude Oorlog ‘herbeleven’. Zeg je “Berlijn” dan zeg je natuurlijk “de Muur”. Dus na het, overigens voortreffelijke, ontbijt stappen we in de metro en gaan opnieuw richting Friedrichstrasse, maar deze keer naar het beroemde checkpoint Charlie.
Een bijzonder gezicht om deze containerachtige grenspost te zien, ook al is het -helaas- een replica want de originele is in 1990 verwijderd en zijn de soldaten die er ‘op wacht’ staan, ingehuurde figuranten. Maar het geeft toch wel een goed beeld van hoe het er ten tijde van de Koude Oorlog moet hebben uitgezien. We bezoeken hier ook de tentoonstelling Topografie des Terrors waar in beeld en tekst nog eens alle facetten van de gruwelijkheden uit WOII worden getoond. En dan wordt het hoog tijd om de muur ook eens echt te bekijken, want wat we tot nu toe gezien hebben is niet heel erg origineel. Tussen de Warschauerstrasse en de Ostbahnhof is dat wel het geval, al is hier de originele muur volledig beschilderd in 1990.
Ze noemen het nu ook de East Side Gallery en je kunt er een aardige wandeling langs maken. Helaas is het vandaag iets minder mooi weer dan de afgelopen dagen, dus de wandeling was niet zo heel lekker. We stappen dan ook maar snel weer in een openbaar vervoermiddel, de S-Bahn deze keer om ons volgende doel, die Kulturbrauerei, te bezoeken. Dit doen we op aanraden van Michael, onze gids van gisteren, omdat men hier volgens hem op een mooie manier het leven van alledag tijdens de koude oorlog heeft geëxposeerd. Helaas vinden we het qua tijd toch te krap worden om hier daadwerkelijk naar binnen te gaan, dus we pakken de U-Bahn om onze koffer in het hotel op te halen en vervolgens de trein naar Flughafen Schönefeld. Vanuit de trein zien we deze keer wel meer tekenen van verschil tussen het voormalige Oost- en West-Berlijn. Met name de woonblokken zonder balkons zien er nogal troosteloos uit. En wat we de afgelopen dagen eigenlijk overal in dit oostelijk deel al zagen, waterleidingen boven de grond! Ook het vliegveld oogt nogal aftands, duidelijk nog uit de oostblok-tijd. Ons weekend zit er op. We hebben veel gezien, maar moeten misschien nog eens terug want we kwamen eigenlijk tijd te kort.
Tjukurpa - Dreamtime 
Plaats een reactie